Reklama

RPO: Policja nadużywa kajdanek

24 stycznia 2020, 11:09
kajdanki, policja. fot. KPP w Cieszynie
Fot. Komenda Powiatowa Policji w Cieszynie

"Policja nadużywa prewencyjnego stosowania kajdanek wobec zatrzymanych, zarówno podczas ich konwojowania jak i przesłuchań" – pisze Rzecznik Praw Obywatelskich zwracając się w tej sprawie z pismem do szefa MSWiA. Zdaniem RPO niemal wszystkie osoby doprowadzane do jednostek policji mają ręce skute z tyłu – tymczasem, jak zaznacza, prewencyjnie kajdanki można zakładać tylko z przodu. Wątpliwości RPO budzi też m.in. zakładanie tzw. kajdanek zespolonych (na ręce i nogi) nieletnim konwojowanym do placówek wychowawczych. 

Jak podkreśla RPO, przepisy upoważniają policjantów do stosowania środków przymusu bezpośredniego, w tym kajdanek. Zanim jednak funkcjonariusz po nie sięgnie, powinien spróbować użyć innych metod wobec osób, które mimo wezwania nie stosują się do przepisów prawa.

Inne zachowanie policjantów można interpretować jako przykład manifestacji siły państwa wobec jednostki, do czego nie powinno dochodzić w demokratycznym państwie prawa.

komunikat Rzecznika Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że od 2008 roku sprawuje też funkcję krajowego mechanizmu prewencji tortur. Jest to instytucja przeciwdziałająca torturom w rozumieniu Protokołu fakultatywnego do Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. KMPT podejmuje działania w celu eliminacji ryzyka takiego postępowania.

KMPT jest uprawniony do regularnego sprawdzania sposobu traktowania osób pozbawionych wolności w miejscach zatrzymań. Jak wynika z komunikatu RPO, wizytując je, eksperci KMPT od dłuższego czasu obserwują niepokojącą praktykę, polegającą na nadużywaniu przez funkcjonariuszy policji prewencyjnego stosowania kajdanek wobec zatrzymanych.

Z raportów powizytacyjnych KMPT w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych z dwóch ostatnich lat wynika, że zasadą jest konwojowanie nieletnich do tych placówek w kajdankach. Tymczasem ustawa o środkach przymusu mówi jedynie o możliwości, a nie obowiązku ich użycia. Stosowanie kajdanek wobec nieletnich jest w praktyce uzasadniane głównie aspektem prewencyjnym.

RPO zaznacza, że rutynowe stosowanie kajdanek wobec nieletnich, których zachowanie nie uzasadnia ich prewencyjnego użycia, jest nie tylko nadużyciem, ale także poniżającym traktowaniem takich osób. "Pracownicy KMPT znają przypadki, gdy wychowankom zakładano kajdanki zespolone na czas transportu, mimo że znajdowali się w policyjnych furgonetkach i pod nadzorem funkcjonariuszy" - podał RPO.

Podobne wnioski wynikają z raportów KMPT z wizytacji komisariatów i pomieszczeń dla zatrzymanych w całej Polsce. Większość konwojów i doprowadzeń odbywa się przy użyciu kajdanek stosowanych prewencyjnie. W dodatku niemal wszystkie osoby doprowadzane do miejsc zatrzymań mają ręce skute z tyłu.

"Jest to wprawdzie zgodne z ustawą o środkach przymusu, ale co do prewencyjnego użycia kajdanek ustawodawca wskazał wyraźnie, że kajdanki można założyć na ręce trzymane z przodu" - zauważa RPO. Dodaje, że policjanci informują, iż skoro przepisy zezwalają na używanie takich środków, to nie widzą potrzeby zmiany swoich zachowań. "W mojej ocenie zgadzają się tym samym na brak indywidualnego podejścia do osoby zatrzymanej" – ocenia Adam Bodnar.

Rzecznik Praw Obywatelskich z prośbą o odniesienie się do tych kwestii zwrócił się do szefa MSWiA Mariusza Kamińskiego.

EDIT:

Sprawę skomentował dla InfoSecurity24.pl rzecznik prasowy Komendanta Głównego Policji. Jak podkreślił insp. Mariusz Ciarka, "w momencie kiedy osoba wobec której nie użyto kajdanek zrobi sobie krzywdę, zaatakuje inną osobę czy policjanta, będzie za późno na zastawianie się dlaczego nie założono kajdanek". Jak dodał, decyzje dotyczące użycia kajdanek, Policja pozostawia policjantom, "którzy bardzo dobrze znają przepisy i okoliczności faktyczne, a nie teoretykom oderwanym od rzeczywistości, nie zdającym sobie często sprawy jak nieprzewidywalnie zachowują się zatrzymani". Ciarka przypomina też, że policjanci stanowią niemal 100 proc. grupy funkcjonariuszy publicznych, w stosunku do których przestępcy dopuszczają się czynnej napaści czy naruszenia nietykalności.

Często założone kajdanki ratują zdrowie i życie przestępcy.

insp. Mariusz Ciarka, rzecznik prasowy Komendanta Głównego Policji

W rozmowie z InfoSecurity24.pl rzecznik podkreślił, że "dla każdego policjanta, który decyduje się na użycie kajdanek, najważniejsze jest życie i zdrowie osoby, wobec której ich użyto, innych osób i samych policjantów czy osób im pomagających".

PAP/DM

InfoSecurity24
InfoSecurity24
KomentarzeLiczba komentarzy: 35
Siarkowodór
piątek, 24 stycznia 2020, 18:00

Art. 15. 1. Kajdanek można użyć w przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1–11, 13 i 14. 2. Kajdanek można użyć także na polecenie sądu lub prokuratora. 3. Kajdanek używa się w celu częściowego unieruchomienia kończyn. 4. Kajdanki zakłada się na ręce trzymane z tyłu. U S T AWA z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej czyli inny komentarz jest zbędny...

.
piątek, 24 stycznia 2020, 17:23

... już niedługo policja będzie mieć nakaz podkładania zatrzymanym poduszki żeby uchronić ich od niewygód zatrzymania

Dudley
poniedziałek, 27 stycznia 2020, 12:59

Obyś nie był nieopacznie jednym z zatrzymanych bo jakiejś "władzy" nie podobała się twoja facjata, lub nie odezwałeś się do "władzy" z pełna pokorą i pochyloną uniżenie głową. A nie daj bóg byś nagrywał interwencję takowej "władzy" bo zostaniesz wrogiem publicznym nr 1, nie mówiąc o aktywnym stawaniu w obronie katowanego zatrzymanego, jak to coraz częściej bywa. Cóż taki mamy klimat, płaca w policji marna doświadczeni policjanci odchodzą, przychodzą niewyszkolone małolaty, które na widok karka przychodzą na drugą stronę ulicy, ale odbijają to sobie tłukąc w paru nastolatka lub drobnego pijaczka. I mamy tego efekty wyłącznie kamerek, znęcanie się nad zatrzymanymi, zgony na komisariatach, strzelanie do uciekających małolatów w środku osiedla, pościgi policyjne w miastach generujące większe zagrożenie dla postronnych jak przestępca, wjazdy antyterrorystów o 6 rano by doprowadzić jakiegoś skutego lekarza lub biznesmena na przesłuchanie, a po paru godzinach wypuszczenie, choć to ostatnie to wina prokuratury. Ciekawe kto ma nas chronić przed policją.

zeus89
poniedziałek, 27 stycznia 2020, 13:31

Patrz, a jednak to napisałeś i nikt cię prewencyjnie za to nie zatrzymał i nie spałował. Rozumiem, że według ciebie to policja powinna podejrzanym listy wysyłać by w czasie wolnym jak mogą i znajdą chwilę by zgłosili się na komisariat.

Dudley
poniedziałek, 27 stycznia 2020, 15:27

Z twojego wpisu wyziera tęsknota do czasów minionych, gdy można było pałować biednych ludków bez żadnych konsekwencji. A jak długo takie pisanie będzie bezkarne? Gościu za brużdżenie władzom i osobom nią związanym musiał uciekać z kraju i prosić o azyl. Ludzie którzy nagrywali policyjne interwencje są aresztowani, pozbawiani telefonów i szykanowani. Tak wygląda twoim zdaniem państwo prawa, gdzie respektuje się prawa jednostki? Co do wezwań to zgadza się, uważasz że należny wysyć AT np. do lekarza podejrzanego o branie łapówek? Uważasz że policyjny pościg i strzelanina w centrum miasta za złodziejem samochodów to odpowiednie środki? Strzelanie do nieuzbrojonego małolata, do odjeżdżającego auta, które nie zatrzymało się do kontroli. Torturowanie zatrzymanych, zastraszanie światków, wymuszanie zeznań. Bo tak prościej i szybciej, a i statystyki trzeba wyrabiać a przy okazji wyładować frustracje.

Jan Maliniak
piątek, 24 stycznia 2020, 17:15

Kajdanki z przodu z zasady zakłada się osobom nie stawiający oporu. Tyle w temacie.

funkcjonariusz
piątek, 24 stycznia 2020, 15:49

Super odpowiedź. Teoretycy są faktycznie oderwani od rzeczywistości. Bardzo dobre argumenty. Tacy rzecznicy powinni być we wszystkich służbach mundurowych. Pozdrawiam

Policjant
piątek, 24 stycznia 2020, 15:33

Szanowny Panie Rzeczniku. Zachęcam do przeprowadzenia choć jednej interwencji i wtedy Pańska wypowiedź będzie miała rację bytu i nie będzie to podejście do tematu na zasadzie "Nie znam się ale na wszelki wypadek się wypowiem".

niebieski
poniedziałek, 27 stycznia 2020, 11:22

Dokładanie. Zapraszamy na patrol w sobotę w nocy.

Pol
sobota, 25 stycznia 2020, 08:14

Przecież dobrze odpowiedział !

Reklama
Tweets InfoSecurity24